Epitheelcellen reageren het eerst
De eerste cellen die in contact komen met ziekteverwekkers zijn over het algemeen de epitheelcellen van de luchtwegen, verteringsorganen en soms ook van de geslachtsorganen en uitscheidingsysteem.
Actie
Receptoren geven een signaal aan moleculen in het cytoplasma. De cel kan dan reageren, bijvoorbeeld door het maken van een bepaalde stof.
De stoffen waar receptoren op reageren heten liganden. Hormonen, neurotransmitters en vele andere stoffen kunnen optreden als ligand.
https://courses.lumenlearning.com/microbiology/chapter/pathogen-recognition-and-phagocytosis/
Actie (ligand ofwel stof om op te reageren) en reactie (ofwel receptor die reageert).
Macrofagen ofwel vreetcellen
Macrofagen zijn cellen die vrij lang kunnen leven en die alles wat ziekmakend is opruimen, maar ook dode cellen en celresten.
Een macrofaag
Zij bevinden zich tussen andere cellen in het weefsel en 'kruipen' daar rond of liggen op de loer. Elk weefsel heeft zijn eigen, specifieke macrofagen.
www.brittanica.com/Cell Press
Weefsels hebben hun eigen macrofagen
Liganden van ziekteverwekkers
De cellen van het aangeboren afweersysteem hebben receptoren die bepaalde liganden van pathogenen ofwel ziekteverwekkers herkennen: PAMP ofwel Pathogen Assiociated Molecular Patterns.
De receptoren die regeren op de PAMPS zijn de PRR ofwel Pattern Recognition Receptors
Bekende PAMP'S zijn lipopolysachariden op de wand van bacteriën.
PAMP op bacterie en PRR op macrofaag
Toll receptoren
Bekende PRR zijn de Toll receptoren. Deze receptoren zijn ontdekt door Duitse wetenschappers, die ze 'Toll' ofwel leuk, vonden!
Toll receptoren bevinden zich niet alleen op afweercellen, maar ook op 'gewone' cellen zoals cellen van het longepitheel.
PRR en PAMP
Met PPR kunnen dendritische cellen en macrofagen de PAMP van ziekteverwekkers herkennen en actie ondernemen zoals signaalstoffen (cytokines) afgeven. Ook kunnen ze de ziekteverwekker opnemen ofwel fagocyteren.
Als epitheelcellen met hun receptoren contact maken met ziekteverwekkers, bijvoorbeeld virussen, dan maken ze allerlei moleculen aan. Sommige kunnen het virus intra cellulair bestrijden. Andere worden afgegeven aan de weefselvloeistof. Een voorbeeld daarvan is de stof interferon.
Nabijgelegen cellen worden zo gewaarschuwd dat er een ziekteverwekker in de buurt is.
Ook afweercellen (leukocyten ofwel witte bloedcellen) in de buurt worden zo gewaarschuwd en aangetrokken.
https://opentextbc.ca/conceptsofbiology1stcanadianedition/chapter/23-1-innate-immune-response/
De epitheelcellen horen bij de eerstelijnsverdediging ofwel het aangeboren ofwel het niet specifieke afweersysteem.